Mirasın reddi nasıl yapılır, üç aylık süre ne zaman başlar ve tereke işlemlerine karışmak ret hakkını nasıl etkiler? Temel kuralları özetliyoruz.
Miras yalnızca mal varlığı bırakmaz; bazı durumlarda borç da bırakır. Mirasbırakanın borçlarının mal varlığını aşması ihtimalinde, mirasçıların başvurabileceği temel yollardan biri mirasın reddidir. Türk Medeni Kanunu (TMK), ret hakkını belirli bir süreye ve şekle bağlamıştır. Bu yazıda, 4721 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri çerçevesinde mirasın reddine ilişkin temel kuralları ele alıyoruz.
Kimler mirası reddedebilir?
TMK m. 605’e göre yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre, mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş sayılır (hükmen ret). Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, rücuan tazminat davasına ilişkin bir kararında mirasın reddine dair hükümleri açıklarken, hükmen reddin bir süreye tabi olmadığını ve terekenin borca batık olduğunun her zaman ileri sürülebileceğini belirtmiştir (E. 2022/6300, K. 2022/8788, 08.06.2022).
Üç aylık süre ve başlangıcı
TMK m. 606’ya göre miras, üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için ise mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar. Yargıtay uygulamasında bu süre hak düşürücü süre olarak değerlendirilmektedir.
Koruma önlemi olarak terekenin yazımı yapılmışsa, TMK m. 607 uyarınca ret süresi, yazım işleminin sona erdiğinin sulh hâkimi tarafından kendilerine bildirilmesiyle başlar.
Ret beyanı nasıl yapılır?
TMK m. 609’a göre mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir. Sulh hâkimi beyanı bir tutanakla tespit eder; süresi içinde yapılmış ret beyanı özel kütüğe yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir.
Ret hakkını kaybettiren davranışlar
TMK m. 610’a göre yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur. Ayrıca ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine mal eden mirasçı mirası reddedemez. Dolayısıyla ret düşünen bir mirasçının, mirasbırakanın mallarını devretmek, satmak veya paylaşmak gibi işlemlerden kaçınması önemlidir. Öte yandan zamanaşımı veya hak düşümü sürelerinin dolmasına engel olmak için dava açılması ve cebrî icra takibi yapılması, ret hakkını ortadan kaldırmaz.
Reddin sonuçları
- En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse, TMK m. 612 ve devamına göre miras sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
- Reddeden mirasçı, mirasçılık sıfatını kaybeder ve mirasın borçlarından sorumlu olmaz; ret, çoğu zaman bir sonraki sıradaki mirasçıları etkiler.
- Malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse, alacaklılar TMK m. 617 uyarınca ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali için dava açabilir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, somut olayda ret tarihi ile dava tarihi arasında altı aylık hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek davanın reddine ilişkin kararı onamıştır (E. 2022/1535, K. 2023/2535, 11.05.2023).
Mirası kabul etmeden önce neler yapılabilir?
Mirasbırakanın borç durumu belirsizse, ret süresi dolmadan terekenin durumunu araştırmak, banka, icra ve vergi kayıtlarını incelemek ve sulh mahkemesindeki seçenekleri değerlendirmek yararlı olur. Karar vermeden önce süreleri doğru hesaplamak için bir avukattan destek almak, hak kaybını önlemeye yardımcı olur.
Miras hukuku hizmetlerimiz hakkında ayrıntılı bilgiye Miras Hukuku sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Somut durumunuz için sözleşmenizi ve belgelerinizi inceleterek hukuki görüş almak isterseniz iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık veya dosyaya özgü görüş yerine geçmez.
Yorumlar kapalı