Trafik kazası tazminatı: kimden, nasıl ve ne kadar sürede alınır?

Trafik kazası tazminatı için önce ne yapılır? Sigortaya başvuru, ödeme ve zamanaşımı süreleri, tahkim veya dava yolu ve sigortasız araç durumu burada.

Kısa cevap Trafik kazası tazminatı için önce kazayı tutanağa bağlatın, kusur durumunu belgeleyin ve zarar kalemlerinizi (araç hasarı, tedavi, iş göremezlik, ölümde destek kaybı) belgelendirin. Sonra, dava açmadan önce karşı aracın zorunlu trafik sigortacısına yazılı başvurun. Sigortacı yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilirsiniz (dava yolunda sigortacıya 15 gün, tahkim yolunda 15 iş günü tanınır; ayrıntı aşağıdaki tabloda). Kritik süre: zararı ve sorumluyu öğrendiğinizden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza tarihinden 10 yıl.

Trafik kazasından sonra hem hasarı hem tedaviyi hem de sigorta yazışmalarını aynı anda yönetmek zorunda kalırsınız. Aşağıdaki sıra, en sık yapılan hataları baştan önlemeniz için hazırlandı.

Önce şunu yapın

1. Güvenliği sağlayın ve yetkililere haber verin. Kazaya karışanlar, yetkililer gelinceye kadar ya da izin vermedikleri sürece kaza yerinden ayrılamaz; ayrıca kaza yerindeki durumu (iz, konum) gerekmedikçe değiştirmemelidir (KTK m.81). Yaralanma varsa önce 112.

2. Tutanağı mutlaka düzenletin. Trafik zabıtası kazanın oluş nedenlerini, iz ve delillerini belirleyip kaza tespit tutanağı düzenler (KTK m.83). Yalnız maddi hasarlı kazada tarafların anlaşmaları hâlinde, yetkili gelmesine gerek görülmeden yazılı anlaşma yapılabilir (KTK m.81, 83). Yaralanma, ölüm veya taraflar arasında anlaşmazlık varsa “anlaşmalı kaza” yoluna gitmeyin.

3. Karşı tarafın bilgilerini alın. Kimlik, adres, ehliyet ve ruhsat bilgisi ile sigorta poliçesinin tarih ve numarasını isteme hakkınız vardır (KTK m.81/c). Plaka, poliçe ve sürücü bilgisini fotoğraflayın.

4. Delil toplayın. Kaza yeri fotoğrafı, kamera kayıtları, tanık adı ve telefonu, araç hasar fotoğrafları. Kamera kayıtları kısa sürede silinebilir; ilk günlerde talep edin.

5. Sağlık kaydını başlatın. Yaralandıysanız muayene ve tedavi belgelerini saklayın. Alkol ve benzeri muayene, yaralanmalı veya ölümlü kazalarda sürücüler için zorunludur (KTK m.48); sonucunun tutanakta yer almasına dikkat edin.

Hangi zarar kalemi için ne istenir?

Önemli ayrım: Zorunlu trafik sigortası, işletenin maddi sorumluluğunu karşılar. Manevi tazminat talepleri sigorta kapsamı dışındadır (KTK m.92/f; Genel Şartlar A.6/f). Yargıtay 4. Hukuk Dairesi de sürücünün kendi kusuruyla meydana gelen tek taraflı kazada ölen sürücünün yakınlarının talepleri bakımından, manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatı dışında kaldığı sonucuna varan istinaf kararını onamıştır (E.2022/3513, K.2024/4191, 06.05.2024).

Süreler ve şartlar tablosu

Tahkim tablosundaki tutar eşikleri (kesin karar sınırı) güncellenebildiği için karar metnindeki itiraz bilgisini kontrol edin.

Adım adım ne yapacaksınız?

Adım 1: Kusur oranını belirleyin. Kusuru yalnızca tutanak yazmaz; iddianame veya soruşturma dosyasındaki bilirkişi raporu ve mahkeme bilirkişisi de belirleyicidir. Tutanak önemli bir delildir ama mahkemeyi tek başına bağlamaz. Kusur sizde varsa tazminat indirilebilir: zarar gören zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52; KTK m.86/2). İndirimin hesabı kusurun niteliğine, zarar kalemine, talebin kimden istendiğine ve olayın özelliklerine göre değişir; “kusurunuz kadar kesinti” şeklinde otomatik bir formül yoktur. Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım sigorta kapsamı dışındadır (KTK m.92/g).

Adım 2: Sigortacıyı ve işleteni tespit edin. Zorunlu sigorta poliçesi, aracın işletenine (genelde ruhsat sahibine) ait sorumluluğu karşılar. İşleten ve sürücü, kazadan dolayı müştereken sorumlu olabilir (KTK m.85). Karşı aracın poliçe bilgisi tutanakta yoksa kaza sonrasında araştırılır.

Adım 3: Sigortaya yazılı başvuru yapın. Başvuruya Genel Şartlar Ek-6’da sayılan belgelerin tamamını ekleyin (kesin liste için sigortacıdan veya Sigorta Tahkim Komisyonu sitesinden güncel hâline bakılmalıdır). Genel olarak kimlik, tutanak, kusur belgesi, hasar veya sağlık belgeleri, banka bilgisi istenir. Başvurunun yazılı olması ve tarihinin kanıtlanabilmesi (noter, taahhütlü posta, başvuru numarası) faiz başlangıcı bakımından önemlidir.

Adım 4: Eksper ve rapor sürecini izleyin. Araç için sigortacı eksper atar. Genel Şartlar A.5/a’nın 01.07.2026 tarihinde yürürlüğe giren metnine göre araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır. Bu hüküm yürürlük tarihinden sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır (C.11); eski tarihli poliçelerde sözleşmenin akdedildiği tarihteki Genel Şartlar metnine bakılır ve değer kaybını ayrıca talep etmek ihtiyatlı olur. Yaralanmada sürekli sakatlık ve geçici iş göremezlik için kurul raporu esas alınır.

Adım 5: Cevabı değerlendirin. Sigortacı yazılı cevap vermezse veya teklif yetersizse iki yol açılır (dava yolunda KTK m.97 kapsamındaki 15 günlük süre, tahkim yolunda ise 5684 sayılı Kanun m.30/13 kapsamındaki 15 iş günlük süre esas alınır; trafik sigortasında tahkim için hangi sürenin geçerli olduğu konusunda farklı değerlendirmeler bulunduğundan, tahkim düşünüyorsanız 15 iş günü dolmadan başvurmamak ihtiyatlı olur):

• Sigorta Tahkim Komisyonu: Uyuşmazlık, kural olarak dosyadaki evrak üzerinden sigorta hakemlerince çözülür; çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren hâllerde hakem, Komisyonun bilirkişi listesinden bilirkişi görüşü alınmasına karar verebilir (Tahkim Yönetmeliği m.16/12). Hakemler görevlendirmeden itibaren en geç 4 ay içinde karar verir. Mahkemeye intikal etmiş uyuşmazlıkla ilgili tahkime başvurulamaz (5684 s. K. m.30/14).
• Dava: Sigortacının merkez veya şubesinin ya da sözleşmeyi yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinde, kaza yeri mahkemesinde veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (Genel Şartlar C.7).

İki yoldan birini seçmeden önce nedenini düşünün: tahkim evrak üzerinden ilerler ve bilirkişi görüşü ancak hakemin kararıyla alınır; davada ise tanık, keşif ve mahkeme bilirkişisi imkânı daha geniştir. Hangisinin uygun olduğu dosyanın niteliğine göre değişir.

Adım 6: Sorumlu kişilere karşı da hakkınızı koruyun. Sigorta limiti zararı karşılamıyorsa, manevi tazminat veya sigorta dışı kalemler için işleten ve sürücüye karşı dava açılır. Zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur; sigortacı bakımından kesilen süre de tazminat yükümlüsü bakımından kesilmiş sayılır (KTK m.109/3). Yine de süreyi sona yaklaştırmayın.

Teminat limiti: ne kadar alabilirim?

Sigortacı, zararı poliçedeki teminat limitleriyle sınırlı olarak öder. Genel Şartlara göre limit, kaza tarihi itibarıyla uygulanır (A.1; A.3). Limitler araç türü ve teminat türüne (maddi hasar, kişi başı sağlık, sakatlık, ölüm) göre farklıdır ve her yıl güncellenir. Her yıl değiştiği için tutar yazılmamıştır; poliçenizde yazan limite ve kaza tarihinde geçerli limite bakın.

Aynı kazada zarar gören birden fazla kişi varsa ve toplam alacaklar limiti aşıyorsa, her birinin talebi limitin toplam alacaklara oranında indirilir (KTK m.96). Limiti aşan kısım için işleten ve sürücüye gidilir.

Özel durumlar

Karşı araçta zorunlu sigorta yoksa. Bedensel zararlar için Güvence Hesabı’na başvurulabilir: sigortasını yaptırmamış kişinin neden olduğu bedensel zararlar ve sigortalının tespit edilememesi bu kapsamdadır (5684 s. K. m.14/2). Hesap bedensel zararı geçerli teminat miktarı kadar karşılar. Araç hasarı gibi eşya zararı için Hesap kural olarak devrede değildir; bunun için sigortasız aracın işleteni ve sürücüsüne başvurmanız gerekir (somut olaya göre değişir). Sigortasız araçla ilgili bir ölümlü kaza nedeniyle açılan davada Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, Güvence Hesabına karşı verilen ve daha önce 17. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak yeniden kurulan hükmü onamıştır (E.2023/9818, K.2023/14277, 28.12.2023). Karar metninde aktarılan bozma gerekçesine göre, birden fazla hak sahibinin tazminat alacağı toplamı poliçe limitini aştığında garameten (oranlı) indirim yapılır; Hesabın ödeme yükümlülüğü ise gerekli belgelerle başvurulan tarihte, başvuru yoksa dava tarihinde doğar. Bu karar bozma değil onama kararıdır ve bu ilkeler somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilir. Ayrıca sigortasız araç işletmek yaptırım doğurur (KTK m.91).

Karşı sürücü alkollüyse veya ehliyetsizse. İki ilişkiyi ayırın. Zarar görene karşı: sigorta sözleşmesinden doğan ve tazminat yükümlülüğünü kaldıran veya azaltan haller zarar görene karşı ileri sürülemez (KTK m.95/1; Genel Şartlar B.4/1); yani sigortacı bu gerekçeyle sizin ödemenizi geciktiremez. Sigortalıya karşı: ödemeyi yapan sigortacı, Genel Şartlarda sayılan şartlar gerçekleşmişse (örneğin geçerli ehliyeti olmayan sürücü tarafından aracın sevk edilmesi sonucunda zararın doğması, ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki alınarak araç kullanılması sırasında zararın meydana gelmesi) sigortalıya rücu edebilir (B.4). Rücu sigortacı ile sigortalı arasındaki bir ilişkidir ve her olayda otomatik gerçekleşmez; sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı belgeyi sizden isteyemez. Alkol raporunun tutanakta yer alması yine de kusur tespiti bakımından önemlidir.

Sürücü olay yerinden ayrıldıysa (kaçan araç). Plaka veya kamera görüntüsü tespit edilebiliyorsa araç ve sigortası üzerinden ilerlenir. Tespit edilemezse sigortalının bulunamaması hâli Güvence Hesabı kapsamındadır (bedensel zarar için) (5684 s. K. m.14/2-a). Haklı bir sebep olmadan olay yerinden ayrılan sürücüler idari yaptırımla karşılaşır; cezai sorumluluk ayrıca fiilin niteliğine göre değerlendirilir (KTK m.81). Genel Şartlar B.4/f’nin 01.07.2026’da yürürlüğe giren metni, sigortalının olay yerini terk etmesini rücu sebepleri arasında sayarken can güvenliği nedeniyle uzaklaşmayı ve bedeni hasarlı kazalarda tedavi veya yardım amacıyla sağlık kuruluşuna gitmeyi istisna tutar; bu hükmün somut olayda uygulanması olaya göre değişir.

Sözleşme 1 Temmuz 2026’dan sonra akdedildiyse. Genel Şartlarda 12.06.2026 tarihli Resmî Gazete’de (sayı 33278) yayımlanan değişiklik 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi; teminat türleri, araç değer kaybı, parça türleri ve bazı usul hükümleri değişti. Yürürlük tarihinden sonra yapılan değişiklikler, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır (Genel Şartlar C.11). Hangi metnin uygulanacağını sözleşmenin akdedildiği tarih belirler; bu tarih çoğunlukla poliçenin düzenleme veya başlangıç tarihiyle örtüşse de her zaman aynı olmayabileceğinden poliçedeki tarihleri ve geçiş hükümlerini birlikte kontrol edin. Kaza tarihi ise teminat limitleri bakımından esastır (A.1).

Sık yapılan hatalar

1. Tutanağı düzenletmeden aracı ayırmak. Delili kaybedersiniz; yaralanmalı veya anlaşmazlıklı kazada “anlaşmalı tutanak” yoluna gitmek kusur tespitini zorlaştırır.
2. Sigortaya yazılı başvurmadan dava açmak. KTK m.97 dava öncesi yazılı başvuruyu şart koşar.
3. Eksik belgeyle başvurmak. Sigortacı haklı olarak yeni belge isterse ödeme süresi, yeni belgenin sigortacıya iletilmesinden sonra başlar (Genel Şartlar B.2.1).
4. Erken ibraname imzalamak. Maluliyet oranı belli olmadan kısmi ödeme karşılığı “tüm haklarımdan vazgeçtim” yazısı imzalamak sonraki taleplerinizi engelleyebilir. Tazminat miktarına ilişkin olup yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşma ve uzlaşmalar, yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir (KTK m.111/2); ancak bu yola güvenmek yerine ibranameyi imzalamadan önce hesaplamayı kontrol ettirin.
5. Kusur raporuna itiraz etmemek. Kusur oranı tazminattan doğrudan düşer.
6. Zamanaşımını beklemek. 2 yıllık süre, zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren işlemeye başlar.
7. Kurul raporu almadan maluliyet iddia etmek. Sakatlık oranı ve iş göremezlik süresi kurul raporuyla belirlenir.
8. Manevi tazminatı sigortadan beklemek. Bu talep poliçe kapsamında değildir.
9. Tedavi giderlerini kendi cebinizden ödeyip sigorta kapsamında olduğunu varsaymak. Sağlık hizmet bedelleri kural olarak SGK üzerinden yürür (KTK m.98); sigortacının sağlık giderleri teminatı ise özellikle bakıcı giderleri gibi kalemleri kapsar (Genel Şartlar A.5/b).

Belge listesi

• Kaza tespit tutanağı, varsa kusur raporu ve soruşturma/ceza dosyası bilgileri
• Karşı tarafın kimlik, ruhsat, sürücü belgesi ve sigorta poliçe bilgisi
• Araç hasar fotoğrafları, eksper veya servis raporu, onarım faturası
• Hastane epikrizi, tedavi belgeleri, kurul raporu (sakatlık oranı ve iş göremezlik süresi)
• Gelir belgeleri (maaş bordrosu, SGK kayıtları)
• Ölüm hâlinde: ölüm belgesi, veraset belgesi, nüfus kayıtları, destek ilişkisini gösteren belgeler
• Sigortaya yapılan yazılı başvuru ve gönderim kanıtı
• Kamera görüntüsü ve tanık bilgileri

Bu belgelerde kimlik, sağlık ve gelir gibi kişisel veriler bulunur. Yalnızca gerekli olanları, yetkili muhataplara (sigortacı, Sigorta Tahkim Komisyonu, mahkeme, yetkili kurumlar) ve güvenli kanaldan iletin; sosyal medyada veya yetkisiz kişilerle paylaşmayın (KVKK m.4, 5, 6).

Görevli mahkeme / başvuru yeri

• Sigortacıya başvuru: Önce yazılı başvuru (KTK m.97).
• Sigorta Tahkim Komisyonu: Sigortacılık Kanunu m.30 kapsamında hakem yolu; mahkemede açılmış uyuşmazlık için başvuru yapılamaz.
• Yetkili mahkeme: Sigortacının merkez veya şubesi ya da sözleşmeyi yapan acente yeri, kaza yeri veya zarar görenin yerleşim yeri (Genel Şartlar C.7). Görevli mahkeme (asliye hukuk veya asliye ticaret) davanın tarafına ve niteliğine göre belirlenir; bu konuda tek bir kural vermek yanıltıcı olur.
• Arabuluculuk: Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A; usul için 6325 sayılı Kanun m.18/A). Sigortacıya yöneltilen talepler ile yalnızca işleten veya sürücüye yöneltilen talepler görevli mahkeme ve arabuluculuk bakımından ayrı değerlendirilir; hangisine girdiğiniz somut dosyada kontrol edilmelidir, yanlış değerlendirme davanın usulden reddine yol açabilir.
• Cezai yön: Taksirle yaralama veya ölüm fiilleri ayrıca ceza soruşturmasına konu olur; ayrıntı için Ceza hukuku sayfasına bakabilirsiniz. Tazminatın genel çerçevesi için Tazminat hukuku ve haksız fiil tazminatı yazısı yardımcı olur.

Sık sorulan sorular

1. Trafik kazası tazminatı kaç günde ödenir? Sigortacı, gerekli belgeleri kendisine ilettiğiniz tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödemekle yükümlüdür (KTK m.99). Belge eksikse veya sigortacı haklı bir yeni belge isterse süre yeni belgenin ulaştığı tarihten başlar. Hasar ihbarından itibaren üç ay içinde incelemeler tamamlanamazsa Genel Şartlar B.2.5 uyarınca sigortacı, tazminattan mahsup edilmek üzere hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak öder; bu hükmün poliçenizdeki metinde nasıl yer aldığını sigortacıdan yazılı olarak sorabilirsiniz.

2. Trafik kazasında kusurum varsa tazminat alabilir miyim? Çoğu durumda evet, ancak tazminatın indirilmesi gündeme gelir. Zarar gören zararın doğmasında veya artmasında etkili olduysa hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52; KTK m.86/2); hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen kısım sigorta teminatı dışındadır (KTK m.92/g). İndirimin ne kadar olacağı kusur oranına, zarar kalemine ve hak sahibinin konumuna (örneğin kazazedenin kendisi mi, destekten yoksun kalan yakını mı olduğuna) göre değişir. Kusur oranı kural olarak bilirkişi incelemesiyle belirlenir.

3. Sigortasız aracın çarptığı kişi tazminat alır mı? Bedensel zarar için Güvence Hesabı’na başvurulabilir (5684 s. K. m.14). Araç hasarı için ise sigortasız aracın işleteni ve sürücüsüne gidilir. Somut olaya göre değişir.

4. Manevi tazminatı sigorta öder mi? Hayır. Manevi tazminat talepleri zorunlu trafik sigortası kapsamı dışındadır (KTK m.92/f). İşleten ve sürücüden istenir. Ağır bedensel zarar veya ölümde yakınlar da manevi tazminat isteyebilir (TBK m.56).

5. Trafik kazası tazminatında zamanaşımı ne kadar? Maddi zarar için zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz günden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza gününden itibaren 10 yıl. Ceza kanununun daha uzun zamanaşımı öngördüğü bir fiilden doğmuşsa o süre uygulanır (KTK m.109; TBK m.72). Manevi tazminat için de TBK m.72 aynı süreleri öngörür.

6. Kaza tespit tutanağını kabul etmezsem ne olur? Tutanak, delillerden biridir. Kusura itiraz ederseniz kusur, soruşturma dosyası ve bilirkişi raporlarıyla yeniden değerlendirilir.

7. Sigorta Tahkim Komisyonu mu, dava mı daha iyi? Biri diğerinin yerine geçmez; ikisinden birini seçersiniz ve mahkemede açılmış uyuşmazlıkta tahkime gidilemez. Tahkim evrak üzerinden ilerler ve karar süresi kanunla sınırlıdır; davada tanık, keşif ve bilirkişi imkânı vardır. Hangisinin uygun olduğu dosyaya göre değişir.

Yaralanma veya ölüm varsa ve kusur ya da limit konusunda anlaşmazlık çıkıyorsa, dosyanın baştan hukuki açıdan değerlendirilmesi yararlı olabilir: kusur oranı, limit aşımı, sigortasız araç ve manevi tazminat aynı dosyada bir araya gelebilir, her biri ayrı süre ve ayrı muhatap doğurur.

İlgili sayfalar: Tazminat hukuku · Haksız fiil tazminatı: maddi, manevi, zamanaşımı · Ceza hukuku

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık veya dosyaya özgü görüş yerine geçmez.